Wszy

Jeden z najbardziej zaskakujących snów w polskiej tradycji: wszy oznaczały pieniądze.

Opowiedz o tym śnie

Trzy pytania. Nie zwiększają trafności — zawężają, która z tradycyjnych interpretacji pasuje do Twojego snu.

Jak blisko było to zwierzę?

Jaki był ton tego snu?

Kiedy się obudziłaś?

Poniżej wszystkie odczytania tego snu — bez skryptu nie da się ich zawęzić, więc pokazujemy komplet.

Wszy widziane u kogoś innego odnoszą się do cudzej korzyści, nie Twojej.

Wszy na Tobie to wariant, przy którym tradycja mówiła o dostatku wprost — i to tym większym, im ich więcej.

Wyczesywanie albo pozbywanie się wszy czytano dwojako: jako koniec kłopotu albo, „na opak”, jako rozstanie się z korzyścią.

Spokój przy tym śnie jest rzadki i wzmacnia tradycyjne, pomyślne odczytanie.

Niepokój i obrzydzenie to domyślny ton — tradycja go pomijała, bo liczył się obraz.

Obojętność wobec tak dosadnego obrazu zdarza się rzadko i oznacza zwykle sen powtarzalny.

Co notuje tradycja

Wszy we śnie zapowiadały dostatek — im więcej, tym większy. Wierzenie jest notowane szeroko i należy do tej samej rodziny co sen o odchodach: rzecz odrażająca wróży korzyść. Tłem była obserwacja praktyczna, że wszy trzymały się ludzi najedzonych, a nie wygłodzonych.

Poza Polską

To samo odczytanie występuje w tradycji niemieckiej i bałkańskiej. Senniki zachodnie współczesne czytają wszy przez wstyd i drobne dokuczliwości — odczytanie młodsze i związane ze zmianą warunków życia.

Co zmienia kontekst

Tradycja rozróżniała przypadki i często czytała je odwrotnie. Tam, gdzie żadnego rozróżnienia nie notuje, piszemy to wprost zamiast dopisywać wróżbę.

Wszy na sobie

Tradycja mówiła tu o dostatku wprost — i to tym większym, im ich więcej. Jedno z najbardziej zaskakujących odczytań w polskim senniku.

Wszy na kimś innym

Odnoszone do cudzych pieniędzy, nie Twoich.

Wyczesywanie wszy

Czytano dwojako: jako koniec kłopotu albo, w wersji „na opak”, jako rozstawanie się z korzyścią. Zbiory nie rozstrzygają, która wersja jest starsza.

Wszy u dziecka

Zbiory nie notują tego wariantu osobno. Dziś to najczęstszy powód takiego snu i najczęściej ma zwyczajne wyjaśnienie: przedszkolny list o wszawicy.

Co dopisały senniki internetowe

Senniki podają dziś wszy głównie jako zapowiedź kłopotów, odwracając tradycję. Odczytanie o dostatku brzmi nieprawdopodobnie i dlatego zniknęło.

Gdzie to sprawdzić

Nie podajemy numerów stron, bo hasła piszemy z ogólnej znajomości polskiej etnografii, a nie przepisując zdania z konkretnych akapitów — przypis stronicowy byłby fałszywą precyzją. Poniżej prace, w których ten materiał jest zebrany i w których można go zweryfikować.

Oskar Kolberg, Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, tańce i melodie, 1857–1890 Trzydzieści trzy tomy zapisów terenowych z całej Polski. Podstawowy zbiór, w którym notowane są gusła i przesądy — także senne.
Kazimierz Moszyński, Kultura ludowa Słowian, t. II: Kultura duchowa, 1934 Praca porządkująca słowiańskie wierzenia, w tym wróżebne odczytywanie snów i znaków. Pokazuje, co jest wspólne Słowiańszczyźnie, a co lokalne.
Jerzy Bartmiński (red.), Słownik stereotypów i symboli ludowych, wydawany od 1996 Współczesne opracowanie ludowej symboliki, hasło po haśle, z przypisami do źródeł. Najlepsze miejsce, żeby sprawdzić pojedynczy symbol.
Zygmunt Gloger, Encyklopedia staropolska ilustrowana, 1900–1903 Dawne realia — sprzęty, obyczaje, role społeczne — bez których część obrazów sennych czyta się dziś opacznie.

Inne sny — zwierzęta

Pies Pająk Mysz Kot Koń Wąż Ryby Szczur Robak

Sen pokazuje obraz. Karty odpowiadają na pytanie

Jeśli ten sen wraca, to zwykle znak, że sprawa jest otwarta. Rozkład pozwala zapytać o nią wprost.

Tarot — 3 karty