Ryby

Sennik · Zwierzęta

Ryby

Ryba we śnie to w polskiej tradycji przede wszystkim wiadomość o ciąży — i jedno z niewielu odczytań, które przetrwało bez zmian.

Opowiedz o tym śnie

Trzy pytania. Nie zwiększają trafności — zawężają, która z tradycyjnych interpretacji pasuje do Twojego snu.

Jak blisko było to zwierzę?
Jaki był ton tego snu?
Kiedy się obudziłaś?

Co notuje tradycja

Złowienie ryby albo jej otrzymanie zapowiadało ciążę w rodzinie. Przekonanie jest żywe do dziś i notowane w całej Polsce. Poza tym rybę wiązano z zyskiem, ale niepewnym — „śliskim”, jak sama ryba. Ryba martwa oznaczała nadzieję, która nie doszła do skutku.

Poza Polską

W tradycji chrześcijańskiej ryba to znak obfitości i wiary. W sennikach chińskich oznacza pomyślność finansową — odczytania, którego w polskim folklorze nie ma.

Co zmienia kontekst

Tradycja rozróżniała przypadki i często czytała je odwrotnie. Tam, gdzie żadnego rozróżnienia nie notuje, piszemy to wprost zamiast dopisywać wróżbę.

Ryba żywa w wodzie

Zapowiedź — sprawa jest w toku i jeszcze nie Twoja. W polskiej tradycji ryba wiązała się z zyskiem i z płodnością naraz.

Ryba wyjęta z wody albo złowiona

Sprawa wyciągnięta na wierzch. Wariant o zysku, który już masz w ręku.

Wiele ryb naraz

Zysk rozproszony, trudny do policzenia. Ławica nie oznaczała większej korzyści, tylko mniej uchwytną.

Martwa albo zepsuta ryba

Odwraca odczytanie: korzyść, która przyszła za późno. To jedyny wariant tego hasła czytany wprost źle.

Co dopisały senniki internetowe

Senniki rozdzielają gatunki ryb na osobne wróżby. Tradycja rozróżnia rybę żywą i śniętą oraz to, czy ją złowiłaś.

Gdzie to sprawdzić

Nie podajemy numerów stron, bo hasła piszemy z ogólnej znajomości polskiej etnografii, a nie przepisując zdania z konkretnych akapitów — przypis stronicowy byłby fałszywą precyzją. Poniżej prace, w których ten materiał jest zebrany i w których można go zweryfikować.

  • Oskar Kolberg, Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, tańce i melodie, 1857–1890 Trzydzieści trzy tomy zapisów terenowych z całej Polski. Podstawowy zbiór, w którym notowane są gusła i przesądy — także senne.
  • Kazimierz Moszyński, Kultura ludowa Słowian, t. II: Kultura duchowa, 1934 Praca porządkująca słowiańskie wierzenia, w tym wróżebne odczytywanie snów i znaków. Pokazuje, co jest wspólne Słowiańszczyźnie, a co lokalne.
  • Jerzy Bartmiński (red.), Słownik stereotypów i symboli ludowych, wydawany od 1996 Współczesne opracowanie ludowej symboliki, hasło po haśle, z przypisami do źródeł. Najlepsze miejsce, żeby sprawdzić pojedynczy symbol.
  • tradycja przypisywana Księciu Zhou, Zhou Gong jie meng (Książę Zhou wykłada sny), tekst notowany od starożytności Najpowszechniejszy sennik chiński, do dziś podstawa serwisów w Chinach. Znaczenia idą tam często za podobieństwem brzmienia słów, nie za obrazem.

Inne sny — zwierzęta

Sen pokazuje obraz. Karty odpowiadają na pytanie

Jeśli ten sen wraca, to zwykle znak, że sprawa jest otwarta. Rozkład pozwala zapytać o nią wprost.

Tarot — 3 karty