Sennik · Ciało
Obcinanie włosów
Włosy były w wierzeniach słowiańskich siedliskiem siły, więc ich obcięcie oznaczało utratę — czegoś albo kogoś.
Opowiedz o tym śnie
Trzy pytania. Nie zwiększają trafności — zawężają, która z tradycyjnych interpretacji pasuje do Twojego snu.
Odczytanie
Co notuje tradycja
Obcinanie włosów we śnie zapowiadało stratę: majątku, zdrowia albo bliskiej osoby. Wierzenie wiązało się z realnym zwyczajem — postrzyżyn, obcinania warkocza pannie młodej, golenia głowy w żałobie. Włosy obcięte przez kogoś innego oznaczały stratę spowodowaną cudzą decyzją, samodzielne obcięcie zaś dobrowolne wyrzeczenie.
Poza Polską
Motyw siły w włosach jest starszy niż Słowiańszczyzna i wspólny wielu kulturom — od biblijnego Samsona po tradycję grecką, gdzie pukiel włosów składano bogom. Senniki zachodnie czytają obcinanie łagodniej: jako świadomą zmianę wizerunku.
Co zmienia kontekst
Tradycja rozróżniała przypadki i często czytała je odwrotnie. Tam, gdzie żadnego rozróżnienia nie notuje, piszemy to wprost zamiast dopisywać wróżbę.
Samodzielne obcięcie włosów
Wyrzeczenie dobrowolne — coś, z czego rezygnujesz świadomie. Współczesne senniki czytają ten obraz jako „nowe otwarcie”, co jest odwróceniem tradycji, nie jej rozwinięciem.
Włosy obcięte przez kogoś innego
Najmocniejszy wariant: strata z cudzej decyzji. Tradycja czytała go najostrzej z całego hasła.
Obcinanie włosów wbrew sobie
Wersja jeszcze ostrzejsza od poprzedniej. Włosy były siedliskiem siły, więc odebranie ich siłą oznaczało odebranie pozycji.
Farbowanie zamiast cięcia
Zmiana pozorna, dotycząca tego, co widać. Odnotowywane osobno właśnie po to, żeby odróżnić je od straty.
Co dopisały senniki internetowe
Senniki podają dziś obcinanie włosów jako zapowiedź „nowego otwarcia”, co jest odwróceniem tradycji. Odczytanie o stracie zniknęło, bo brzmi źle.
Gdzie to sprawdzić
Nie podajemy numerów stron, bo hasła piszemy z ogólnej znajomości polskiej etnografii, a nie przepisując zdania z konkretnych akapitów — przypis stronicowy byłby fałszywą precyzją. Poniżej prace, w których ten materiał jest zebrany i w których można go zweryfikować.
- Oskar Kolberg, Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, tańce i melodie, 1857–1890 Trzydzieści trzy tomy zapisów terenowych z całej Polski. Podstawowy zbiór, w którym notowane są gusła i przesądy — także senne.
- Kazimierz Moszyński, Kultura ludowa Słowian, t. II: Kultura duchowa, 1934 Praca porządkująca słowiańskie wierzenia, w tym wróżebne odczytywanie snów i znaków. Pokazuje, co jest wspólne Słowiańszczyźnie, a co lokalne.
- Jerzy Bartmiński (red.), Słownik stereotypów i symboli ludowych, wydawany od 1996 Współczesne opracowanie ludowej symboliki, hasło po haśle, z przypisami do źródeł. Najlepsze miejsce, żeby sprawdzić pojedynczy symbol.
- Henryk Biegeleisen, Wesele, 1928 Obrzęd weselny z jego symboliką: warkocz, wieniec, przejście panny w mężatkę.
- Artemidoros z Daldis, Oneirokritika (Rozważania o snach), II w. n.e. Najstarszy zachowany sennik europejski i źródło większości wykładni, które nazywamy „greckimi”.
Inne sny — ciało
Sen pokazuje obraz. Karty odpowiadają na pytanie
Jeśli ten sen wraca, to zwykle znak, że sprawa jest otwarta. Rozkład pozwala zapytać o nią wprost.
Tarot — 3 karty