Sennik · Przedmioty
Jajka
Jajko jest w kulturze słowiańskiej znakiem początku i życia — i to jeden z najstarszych symboli w całym senniku.
Opowiedz o tym śnie
Trzy pytania. Nie zwiększają trafności — zawężają, która z tradycyjnych interpretacji pasuje do Twojego snu.
Odczytanie
Co notuje tradycja
Jajka całe zapowiadały nowinę i początek: narodziny, zaręczyny, nowe przedsięwzięcie. Jajka stłuczone oznaczały zamiar zniweczony w zarodku. Rola jajka w obrzędach — pisanka, jajko na grobie, jajko w wigilijnym stole — czyni to hasło jednym z najlepiej osadzonych w polskiej tradycji.
Poza Polską
Symbolika jajka jako początku jest niemal powszechna: od kosmicznego jaja w mitach indyjskich po tradycję grecką. Zgodność jest tu większa niż przy jakimkolwiek innym haśle sennika.
Co zmienia kontekst
Tradycja rozróżniała przypadki i często czytała je odwrotnie. Tam, gdzie żadnego rozróżnienia nie notuje, piszemy to wprost zamiast dopisywać wróżbę.
Jajka całe
Nowina i początek: narodziny, zaręczyny, nowe przedsięwzięcie. Symbolika jajka jako początku jest niemal powszechna i zgodność między tradycjami jest tu największa w całym senniku.
Jajka stłuczone
Zamiar zniweczony w zarodku. Wariant odwracający odczytanie hasła.
Jajka zepsute
Nowina, która przyszła za późno. Różnica wobec stłuczonych jest subtelna, ale w zbiorach obecna.
Zbieranie jajek
Obraz gromadzenia małych korzyści — po jednej, regularnie.
Jajko w gnieździe
Sprawa, która potrzebuje jeszcze czasu. Nie wolno jej ruszać przedwcześnie i tak też brzmiała rada.
Co dopisały senniki internetowe
Senniki rozdzielają kolory i liczbę jajek. Tradycja rozróżnia jajka całe i stłuczone oraz świeże i zepsute.
Gdzie to sprawdzić
Nie podajemy numerów stron, bo hasła piszemy z ogólnej znajomości polskiej etnografii, a nie przepisując zdania z konkretnych akapitów — przypis stronicowy byłby fałszywą precyzją. Poniżej prace, w których ten materiał jest zebrany i w których można go zweryfikować.
- Oskar Kolberg, Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, tańce i melodie, 1857–1890 Trzydzieści trzy tomy zapisów terenowych z całej Polski. Podstawowy zbiór, w którym notowane są gusła i przesądy — także senne.
- Kazimierz Moszyński, Kultura ludowa Słowian, t. II: Kultura duchowa, 1934 Praca porządkująca słowiańskie wierzenia, w tym wróżebne odczytywanie snów i znaków. Pokazuje, co jest wspólne Słowiańszczyźnie, a co lokalne.
- Jerzy Bartmiński (red.), Słownik stereotypów i symboli ludowych, wydawany od 1996 Współczesne opracowanie ludowej symboliki, hasło po haśle, z przypisami do źródeł. Najlepsze miejsce, żeby sprawdzić pojedynczy symbol.
- Artemidoros z Daldis, Oneirokritika (Rozważania o snach), II w. n.e. Najstarszy zachowany sennik europejski i źródło większości wykładni, które nazywamy „greckimi”.
Inne sny — przedmioty
Sen pokazuje obraz. Karty odpowiadają na pytanie
Jeśli ten sen wraca, to zwykle znak, że sprawa jest otwarta. Rozkład pozwala zapytać o nią wprost.
Tarot — 3 karty