Grzyby

Sennik · Żywioły i miejsca

Grzyby

Grzybobranie było w Polsce zajęciem powszechnym, więc i sen o grzybach ma tu wykładnię gospodarską.

Opowiedz o tym śnie

Trzy pytania. Nie zwiększają trafności — zawężają, która z tradycyjnych interpretacji pasuje do Twojego snu.

Co się z tym działo?
Jaki był ton tego snu?
Kiedy się obudziłaś?

Co notuje tradycja

Zbieranie grzybów zapowiadało zysk z pracy własnych rąk — niewielki, ale pewny. Grzyby robaczywe albo trujące oznaczały korzyść pozorną, a nawet szkodę. Znalezienie grzybnicy, miejsca obfitego, notowano jako szczęśliwy traf, który da się powtórzyć.

Poza Polską

Poza Europą Środkową i Wschodnią to hasło praktycznie nie istnieje — grzybobranie jest zwyczajem regionalnym. Senniki zachodnie, jeśli grzyba wspominają, czytają go przez wilgoć i rozkład.

Co zmienia kontekst

Tradycja rozróżniała przypadki i często czytała je odwrotnie. Tam, gdzie żadnego rozróżnienia nie notuje, piszemy to wprost zamiast dopisywać wróżbę.

Zbieranie grzybów

Sedno hasła: zysk z własnej pracy, niewielki, ale pewny. Grzybobranie było zajęciem powszechnym, więc i wykładnia jest gospodarska.

Grzyby robaczywe albo trujące

Korzyść pozorna, a nawet szkoda. Wariant odwracający odczytanie całego hasła.

Znalezienie grzybnicy

Miejsce obfite notowano jako szczęśliwy traf, który da się powtórzyć — nie jednorazowy, ale odnawialny.

Kupowanie grzybów

Zysk cudzą pracą — korzyść jest, ale nie Twoich rąk. W gospodarstwie, w którym grzyby się zbierało, kupowanie ich było samo w sobie znakiem, że czegoś zabrakło.

Co dopisały senniki internetowe

Senniki rozdzielają gatunki grzybów na osobne wróżby. Tradycja rozróżnia grzyby dobre i robaczywe oraz to, czy je zbierałaś.

Gdzie to sprawdzić

Nie podajemy numerów stron, bo hasła piszemy z ogólnej znajomości polskiej etnografii, a nie przepisując zdania z konkretnych akapitów — przypis stronicowy byłby fałszywą precyzją. Poniżej prace, w których ten materiał jest zebrany i w których można go zweryfikować.

  • Oskar Kolberg, Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, tańce i melodie, 1857–1890 Trzydzieści trzy tomy zapisów terenowych z całej Polski. Podstawowy zbiór, w którym notowane są gusła i przesądy — także senne.
  • Kazimierz Moszyński, Kultura ludowa Słowian, t. II: Kultura duchowa, 1934 Praca porządkująca słowiańskie wierzenia, w tym wróżebne odczytywanie snów i znaków. Pokazuje, co jest wspólne Słowiańszczyźnie, a co lokalne.
  • Jerzy Bartmiński (red.), Słownik stereotypów i symboli ludowych, wydawany od 1996 Współczesne opracowanie ludowej symboliki, hasło po haśle, z przypisami do źródeł. Najlepsze miejsce, żeby sprawdzić pojedynczy symbol.
  • Zygmunt Gloger, Encyklopedia staropolska ilustrowana, 1900–1903 Dawne realia — sprzęty, obyczaje, role społeczne — bez których część obrazów sennych czyta się dziś opacznie.

Inne sny — żywioły i miejsca

Sen pokazuje obraz. Karty odpowiadają na pytanie

Jeśli ten sen wraca, to zwykle znak, że sprawa jest otwarta. Rozkład pozwala zapytać o nią wprost.

Tarot — 3 karty