Ucieczka

Sennik · Sytuacje

Ucieczka

Ucieczka we śnie mówi mniej o tym, przed czym uciekasz, a więcej o tym, czy udaje Ci się ruszyć z miejsca.

Opowiedz o tym śnie

Trzy pytania. Nie zwiększają trafności — zawężają, która z tradycyjnych interpretacji pasuje do Twojego snu.

Jaki miałaś w tym udział?
Jaki był ton tego snu?
Kiedy się obudziłaś?

Co notuje tradycja

Polskie zbiory notują ucieczkę oszczędnie i praktycznie: ucieczka udana zapowiadała wyjście z kłopotu, nieudana kłopot przeciągający się. Osobno odnotowywano sen, w którym nogi nie chcą się ruszyć; wiązano go z bezradnością wobec sprawy, którą się zna.

Poza Polską

Senniki zachodnie czytają ucieczkę jako unikanie — nie zdarzenia, tylko decyzji. Sen o niemożności ucieczki ma tam bogatszą literaturę niż w polskim folklorze i pokrywa się z tym, co dziś wiadomo o paraliżu przysennym: mięśnie są w czasie snu wyłączone naprawdę.

Co zmienia kontekst

Tradycja rozróżniała przypadki i często czytała je odwrotnie. Tam, gdzie żadnego rozróżnienia nie notuje, piszemy to wprost zamiast dopisywać wróżbę.

Ucieczka przed kimś nieznanym

Wariant najczęstszy i najmniej konkretny. Brak twarzy oznacza zwykle, że sprawa nie ma jeszcze nazwy.

Ucieczka przed kimś znajomym

Kieruje sen wprost do tej relacji. To najbardziej użyteczny wariant, bo wskazuje konkret.

Ucieczka, w której nie da się biec

Nogi ciężkie, ruch spowolniony. Obraz zna cała literatura o snach i tłumaczy się fizjologicznie: w fazie REM mięśnie są wyłączone. Tradycja czytała go jako bezsilność.

Ukrywanie się bez pościgu

Notowane jako obraz sprawy, którą sama przed sobą chowasz — nikt nie goni, a i tak się kryjesz.

Co dopisały senniki internetowe

Senniki podają tu listę prześladowców z osobnymi wróżbami. Tradycja rozróżnia jedno: czy ucieczka się udała.

Gdzie to sprawdzić

Nie podajemy numerów stron, bo hasła piszemy z ogólnej znajomości polskiej etnografii, a nie przepisując zdania z konkretnych akapitów — przypis stronicowy byłby fałszywą precyzją. Poniżej prace, w których ten materiał jest zebrany i w których można go zweryfikować.

  • Oskar Kolberg, Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, tańce i melodie, 1857–1890 Trzydzieści trzy tomy zapisów terenowych z całej Polski. Podstawowy zbiór, w którym notowane są gusła i przesądy — także senne.
  • Kazimierz Moszyński, Kultura ludowa Słowian, t. II: Kultura duchowa, 1934 Praca porządkująca słowiańskie wierzenia, w tym wróżebne odczytywanie snów i znaków. Pokazuje, co jest wspólne Słowiańszczyźnie, a co lokalne.
  • Jerzy Bartmiński (red.), Słownik stereotypów i symboli ludowych, wydawany od 1996 Współczesne opracowanie ludowej symboliki, hasło po haśle, z przypisami do źródeł. Najlepsze miejsce, żeby sprawdzić pojedynczy symbol.

Inne sny — sytuacje

Sen pokazuje obraz. Karty odpowiadają na pytanie

Jeśli ten sen wraca, to zwykle znak, że sprawa jest otwarta. Rozkład pozwala zapytać o nią wprost.

Tarot — 3 karty